دسته‌بندی نشده

آشنایی با بیماری دیابت ( قند خون ) و پیشگیری از آن

بیماری دیابت ( قند خون ) امروزه در تمام دنیا با توجه به شیوه زندگی نامناسب ( شامل کم تحرکی ، رژیم غذایی غلط ) رو به گسترش است و یکی از معضلات جهان امروز به شمار می رود.
بیماری دیابت زمانی اتفاق می افتد که بدن فرد قادر به سوزاندن و استفاده از مواد قندی مصرفی نمی باشد.
تمام سلول های بدن یرای اینکه عملکرد طبیعی داشته باشند نیاز به یک منبع انرژی دارند که این منبع عمدتا گلوکز می باشدو
گلوکوز باید ابتدا وارد سلول های بدن شود تا بتواند عملکرد خود به عنوان منبع انرژی را انجام دهد. برای ورود گلوکز مصرفی فرد به داخل سلول نیاز به هورمونی به نام انسولین می باشد.
اگر به هر دلیلی میزان انسولین در بدن کافی نباشد یا سلول های بدن فرد به انسولین مقاومت داشته باشند ، گلوکز قادر به ورود به سلول نیست و نهایتا در خون تجمع یافته و قند خون بالا خواهد رفت و این اتفاقی است که در افراد مبتلا به دیابت می افتد.

سه نوع عمده دیابت وجود دارد ( گرچه انواع متنوع و فراوانی از دیابت بر اساس اختلالات ژنتیکی داریم ) :

  1. دیابت نوع یک : 
    در این نوع دیابت بدن یا اصلا انسولین تولید نمی کند یا میزان تولید انسولین بسیار کم است.
  2. دیابت نوع دو : 
    اختلال در یک یا چند مورد زیر وجود دارد :

    سلول های بدن قادر به پاسخ به انسولین نیستند ( مقاومت به انسولین دارند مثلا درجاتی بیش از حد )
    غده لورالمعده به اندازه کافی انسولین تولید نمی کند.
    یا هر دو مورد بالا با هم
  3. دیابت بارداری :
    فرد طی دوران بارداری به آن مبتلا می شود و 20 درصد از این افراد فوق بعد از زیامان طی 5 سال به دیابت مبتلا می شوند.


شایعترین نوع دیابت ، دیابت نوع دو می باشد که مهمترین علت بروز آن علاوه بر داشتن زمینه ی خانوادگی ؛ چاقی ، بی تحرکی و تغذیه غلط می باشد.با توجه به شیوع بیشتر دیابت از نوع دو ابتدا به بررسی این بیماری می پردازیم.


علائم بالینی بیماری دیبات نوع 2 چیست ؟
اغلب موارد در ابتدای بروز دیابت نوع دو طی 5 تا 10 سال اول ، بیماران ممکن است هیچ علامت بالینی نداشته باشند.

علائم دیابت نوع دو در صورت وجود عبارت اند :
    • تکرر ادرار و افزایش حجم آن ، حتی تکرر ادرار شبانه
    • تشنگی بیش از حد
    • احساس ضعف و گرسنگی زیاد
    • تاری دید

 
با توجه به اینکه دیابت نوع دو علامت ندارد در چه افرادی باید به دنبال این بیماری بگردیم ؟
    • توصیه می شود تمام افراد جامعه در سن بالا 45 سال هر 3 سال یک بار برای بیماری دیبات آزمایش شوند.
    • در افراد سن کمتر از 45 سال که اضافه وزن دارند با ( نمایه توده بدنی BMS > 25kg/m ) و یکی از عوامل خطر زیر :
      وجود دیابت در بستگان درجه یک
      زندگی بی تحرک
      نژادهای پر خطر
      کسانی که قبلا سابقه آزمایش مرزی قند خون داشته اند ( قند ناشتا مختل : بین 126 تا 100 یا HBA1C بین 6/5 تا 5/7 میلی گرم بر دسی لیتر)
    • خانم هایی که دیابت بارداری داشتند یا سابقه تولد نوزاد بالای 4 کیلوگرم دارند.
    • فشار خون
    • اختلال چربی خون
    • خانم هایی با سابقه تخمدان پلی کیستیک
    • افراد دارای مشکلات عروق قلبی

 
تشخیص آزمایشگاهی دیابت : 
( چند معیار داریم )
    1. اگر قند خون ناشتای یک فرد ( حداقل 8 ساعت ناشتایی ) در دو نوبت متوالی بیشتر یا مساوی 126 میلی گرم بر دسی لیتر باشد.
    2. قند خون غیر ناشتا ( هر موقع از روز ) در دو نوبت بیشتر یا مساوی 200 میلی گرم بر دسی لیتر باشد
    3. تست تحمل گلوکز ( تجویز 75 گرم گلوکز خوراکی ) بیشتر یا مساوی 200 میلی گرم بر دسی لیتر باشد.
    4. HBA1C بیشتر یا مساوی 6/5% باشد.

HBA1C چیست ؟
درصدی از پروتئین هموگولبین که با قند خون ترکیب می شود در بیماران دیابتی این درصد افزایش می یابد و بالا بودن HBA1C به این معنی است که قند خون فرد مذکور در سه ماه قبل کنترل نبوده.


به چه عدد قند خونی نرمال می گوییم ؟
قند خون نرمال ناشتا کمتر از 100 و بعد از غذا کمتر از 140 میلی گرم بر دسی لیتر
 HBA1C کمتر از 5/7% نرمال در نظر گرفته می شود.


از لحاظ آزمایشگاهی چه کسانی در معرض خطر دیابت یا پیش دیابت در نظر گرفته می شوند ؟
کسانی که :
    1. قند خون ناشتا در آن ها بین 126 تا 100 میلی گرم بر دسی لیتر
    2. قند خون غیرناشتا بین 200 تا 140  میلی گرم بر دسی لیتر
    3. HBA1C بین 6/5% تا 5/7% 
دارند  پیش دیابت یا در معرض خطر تلقی می شوند. این افراد با کنترل رژیم غذایی و ورزش و کاهش وزن می توانند از بروز دیابت جلوگیری کنند.